
چطور سرحال و شاداب باشیم؟ راهکارهایی ساده برای داشتن حال بهتر
بعضی روزها از خواب بیدار میشویم و قبل از اینکه کار خاصی انجام داده باشیم، احساس خستگی میکنیم. شاید کارهای زیادی در انتظارمان باشد، ذهنمان درگیر گفتوگویی تمامنشده باشد یا فقط احساس کنیم مدتی است از خودمان دور شدهایم.
در چنین روزهایی ممکن است از خودمان بپرسیم: چطور همیشه سرحال و شاداب باشیم؟
شاید اولین قدم این باشد که انتظار «همیشه» سرحال بودن را کنار بگذاریم. زندگی پر از تغییر، فشار و اتفاقهای پیشبینینشده است. حال خوب به این معنی نیست که هیچوقت ناراحت، خسته یا بیحوصله نشویم؛ یعنی بتوانیم حال خودمان را بهتر بشناسیم و در روزهای سخت هم راههایی برای مراقبت از خود داشته باشیم.
در این مقاله درباره چند عادت ساده صحبت میکنیم که میتوانند به تو کمک کنند انرژی و حال روزانهات را بهتر مدیریت کنی. یکی از این عادتها، نوشتن است؛ کاری ساده که میتواند به ما کمک کند افکار و احساساتمان را روشنتر ببینیم.
چرا گاهی احساس بیحوصلگی و خستگی میکنیم؟
خستگی همیشه فقط نتیجه کار زیاد نیست. گاهی ذهنمان مدتهاست درگیر موضوعی است که فرصت نکردهایم به آن توجه کنیم. نگرانی درباره آینده، خواب نامنظم، نداشتن زمان استراحت یا حتی تلاش برای راضی نگه داشتن همه میتواند بر حال روزانه ما اثر بگذارد.
البته دلیل خستگی و بیحوصلگی برای همه یکسان نیست. پیش از اینکه خودت را به تنبلی متهم کنی، کمی مکث کن و از خودت بپرس:
- این روزها چه چیزی بیشتر از همه ذهنم را درگیر کرده است؟
- آخرین باری که واقعاً استراحت کردم چه زمانی بود؟
- آیا از چیزی ناراحتم که هنوز دربارهاش حرف نزدهام؟
- چه بخشی از برنامه روزانهام به من انرژی میدهد و چه بخشی انرژیام را میگیرد؟
لازم نیست پاسخ همه سؤالها را فوراً پیدا کنی. همین که با کنجکاوی به وضعیتت نگاه کنی، شروع خوبی است.
۱. روزت را با پرسیدن حال خودت شروع کن
خیلی از ما صبحها قبل از اینکه متوجه حال خودمان شویم، سراغ پیامها، خبرها و فهرست کارها میرویم. نتیجه این است که روزمان از همان ابتدا با خواستههای دیگران پر میشود.
فردا صبح، پیش از چک کردن تلفن همراه، یک دقیقه مکث کن و از خودت بپرس:
«امروز چه احساسی دارم و به چه چیزی نیاز دارم؟»
شاید جواب این باشد که به استراحت بیشتری نیاز داری، یا شاید لازم باشد یکی از کارهایت را سادهتر انجام بدهی. همین سؤال کوتاه کمک میکند برنامه روزت را با آگاهی بیشتری شروع کنی.
۲. برای احساساتت چند خط بنویس
گاهی چیزی که ما را خسته میکند، خودِ اتفاق نیست؛ ابهامی است که در ذهنمان درباره آن اتفاق داریم. موضوعی را بارها مرور میکنیم، اما دقیق نمیدانیم چه احساسی داریم یا چه چیزی ما را ناراحت کرده است.
نوشتن میتواند فرصتی باشد برای اینکه به این شلوغی ذهنی نظم بدهیم.
در مقالهای از Psychology Today درباره رابطه نوشتن روزانه و شادی، به پژوهشهای مربوط به نوشتن بیانی اشاره شده است. در این شیوه، فرد بهجای ثبت صرفِ اتفاقها، درباره احساسات و واکنشهای خود نسبت به تجربهها مینویسد. نویسنده توضیح میدهد که این تمرین ممکن است برای بعضی افراد مفید باشد، هرچند اثر آن برای همه یکسان نیست و گاهی نوشتن درباره موضوعات دشوار، در کوتاهمدت احساس ناراحتی ایجاد میکند. (psychologytoday.com)
برای شروع، دفتر یا صفحهای در تلفن همراهت باز کن و این جمله را کامل کن:
«این روزها چیزی که بیشتر از همه ذهنم را درگیر کرده، … است.»
بعد از آن بنویس:
«وقتی به این موضوع فکر میکنم، احساس … دارم.»
قرار نیست نوشتهات ادبی، مرتب یا حتی طولانی باشد. هدف این است که چند دقیقه با خودت صادقانه گفتوگو کنی.
۳. به بدنت فرصت استراحت و حرکت بده
گاهی برای بهتر شدن حالمان دنبال یک راهحل پیچیده میگردیم، در حالی که بدنمان مدتهاست به ما میگوید خسته است.
به خواب، استراحت، غذا و میزان تحرکت توجه کن. اگر ساعتهای طولانی پشت میز مینشینی، چند دقیقه از جا بلند شو و کمی راه برو. اگر چند شب خوب نخوابیدهای، ببین آیا میتوانی زمان خواب منظمتری برای خودت فراهم کنی.
قرار نیست از فردا یک برنامه سنگین ورزشی شروع کنی. گاهی یک پیادهروی کوتاه یا چند دقیقه حرکت در طول روز، نقطه شروع قابلدسترستری است.
۴. فهرست کارهایت را واقعیتر کن
گاهی مشکل ما کمبود انگیزه نیست؛ فهرست کارهایی است که هیچ انسانی نمیتواند همه آنها را در یک روز انجام بدهد!
وقتی هر شب با احساس «باز هم نرسیدم» روز را تمام میکنیم، طبیعی است که بهمرور خسته و دلسرد شویم. برای اینکه فشار کمتری به خودت وارد کنی، صبح یا شب قبل سه کار مهم روز بعد را بنویس و از خودت بپرس:
- کدام کار واقعاً ضروری است؟
- کدام کار میتواند به روز دیگری منتقل شود؟
- آیا میتوانم یکی از کارها را سادهتر انجام بدهم یا از کسی کمک بگیرم؟
داشتن برنامه واقعبینانه به تو کمک میکند بهجای جنگیدن دائمی با زمان، با شرایط واقعی خودت تصمیم بگیری.
۵. رابطههایت را جدی بگیر
همه ما گاهی به زمان تنهایی نیاز داریم، اما قرار نیست همیشه همه فشارها را بهتنهایی تحمل کنیم. صحبت با کسی که به او اعتماد داری، میتواند کمک کند احساساتت را روشنتر ببینی.
لازم نیست همیشه راهحل بخواهی. گاهی میتوانی به طرف مقابل بگویی:
«فقط میخواهم چند دقیقه حرف بزنم و کسی به من گوش بدهد.»
از طرف دیگر، به رابطههایی هم توجه کن که بعد از هر دیدار یا گفتوگو در آنها احساس فرسودگی میکنی. شناختن نیازها و مرزهایت بخشی از مراقبت از خود است.
۶. برای لحظههای کوچک خوب جا باز کن
وقتی حالمان خوب نیست، ممکن است منتظر بمانیم تا یک اتفاق بزرگ همه چیز را تغییر بدهد. اما حال بهتر گاهی با توجه به لحظههای کوچک شروع میشود: یک گفتوگوی صمیمی، قدم زدن، گوش دادن به موسیقی یا نوشیدن یک چای در آرامش.
آخر شب از خودت بپرس:
«امروز چه لحظه کوچکی برایم خوشایند بود؟»
اگر پاسخی پیدا کردی، آن را بنویس. این تمرین برای نادیده گرفتن مشکلات نیست؛ برای این است که در کنار دیدن سختیها، تجربههای خوب را هم فراموش نکنیم.
۷. برای سرحال بودن، لازم نیست همیشه مثبت فکر کنی
گاهی وقتی ناراحتیم، به خودمان میگوییم: «نباید اینقدر منفی باشم» یا «باید هر طور شده حالم را خوب کنم». اما سرزنش کردن خودمان معمولاً فشار تازهای به ما اضافه میکند.
بهجای اینکه فوراً احساس ناراحتی را کنار بزنی، سعی کن آن را بشناسی:
- دقیقاً چه احساسی دارم؟
- چه اتفاقی پیش از این احساس افتاد؟
- الان چه نوع حمایتی میتواند به من کمک کند؟
پذیرفتن احساس، به معنی تسلیم شدن در برابر آن نیست. گاهی شناختن احساسات، اولین قدم برای تصمیم گرفتن درباره کاری است که میتوانیم انجام بدهیم.
یک تمرین نوشتن برای شروع حال بهتر
اگر میخواهی نوشتن را امتحان کنی، امروز پنج دقیقه زمان بگذار و بدون نگرانی درباره درست یا زیبا نوشتن، به این سؤالها پاسخ بده:
۱. الان چه احساسی دارم؟
۲. چه چیزی ممکن است در این احساس نقش داشته باشد؟
۳. امروز به چه چیزی نیاز دارم؟
۴. یک کار کوچک و عملی که میتوانم برای خودم انجام بدهم چیست؟
مثلاً ممکن است بنویسی:
«امروز احساس کلافگی میکنم. چند کار نیمهتمام دارم و مدام نگرانم چیزی را فراموش کنم. به کمی آرامش و یک برنامه روشن نیاز دارم. فعلاً کارهایم را مینویسم و فقط یکی از آنها را شروع میکنم.»
نوشتن قرار نیست همه مسئلهها را فوراً حل کند، اما میتواند کمک کند قدم بعدی را واضحتر ببینی. اگر نوشتن درباره موضوعی برایت بیش از حد ناراحتکننده است، لازم نیست خودت را مجبور به ادامه دادن کنی؛ میتوانی مکث کنی و در صورت نیاز با یک متخصص صحبت کنی.
دوره صوتی رایگان نوشتن؛ فرصتی برای شروع
اگر دوست داری نوشتن را جدیتر وارد زندگی روزمرهات کنی، من یک دوره صوتی رایگان درباره نوشتن آماده کردهام. میتوانی در کنار مطالعه این مقاله، به آن گوش بدهی و نوشتن را بهعنوان راهی برای گفتوگو با خودت امتحان کنی.
گوش دادن به دوره صوتی رایگان نوشتن
چه زمانی بهتر است از متخصص کمک بگیریم؟
همه ما گاهی خسته، غمگین یا بیحوصله میشویم. اما اگر این وضعیت ادامه پیدا کرده، شدید است یا روی خواب، کار، روابط و زندگی روزانهات اثر گذاشته، بهتر است با پزشک یا متخصص سلامت روان صحبت کنی. خستگی مداوم میتواند علتهای مختلف جسمی یا روانی داشته باشد و لازم است متناسب با شرایط خودت بررسی شود.
نوشتن و عادتهای مراقبت از خود میتوانند ابزارهای کمکی باشند، اما جای تشخیص یا درمان تخصصی را نمیگیرند.
سؤالات متداول
چطور همیشه سرحال و شاداب باشیم؟
هیچکس همیشه سرحال نیست. هدف واقعبینانهتر این است که نیازهای جسمی و روانی خودت را بهتر بشناسی، برای خواب و استراحت وقت بگذاری و در روزهای سخت از خودت حمایت کنی.
آیا نوشتن واقعاً به بهتر شدن حال کمک میکند؟
نوشتن میتواند برای بعضی افراد به شناخت احساسات و روشنتر شدن افکار کمک کند. بااینحال، تجربه افراد متفاوت است و نوشتن جایگزین کمک تخصصی در شرایطی که به آن نیاز است، نیست.
برای شروع نوشتن روزانه چه چیزی بنویسم؟
میتوانی با یک سؤال ساده شروع کنی: «الان چه احساسی دارم؟» سپس هرچه به ذهنت میرسد، بدون نگرانی درباره شکل نوشتن، روی کاغذ بیاور.
جمعبندی
سرحال و شاداب بودن یک مقصد دائمی نیست؛ نتیجه توجه مداوم به نیازها و انتخابهای کوچک روزانه ماست. خواب و استراحت، رابطههای حمایتی، برنامه واقعبینانه و زمانی برای شناخت احساسات میتوانند بخشی از این مسیر باشند.
برای شروع لازم نیست همه چیز را یکباره تغییر بدهی. همین امروز پنج دقیقه وقت بگذار، چند خط درباره حالت بنویس و از خودت بپرس: «امروز چه کار کوچکی میتوانم برای بهتر مراقبت کردن از خودم انجام بدهم؟»



